Szanowny Panie Ministrze! Zwierzęta padłe są zaliczane do odpadów wysokiego ryzyka, a przeżuwacze do
Szanowny Panie Ministrze! Zwierzęta padłe są zaliczane do odpadów wysokiego ryzyka, a przeżuwacze do odpadów szczególnego ryzyka. Odpady te podlegają przetworzeniu w wydzielonych zakładach utylizacyjnych, a uzyskana mączka i tłuszcz muszą być spalone w temperaturze powyżej 600oC.
Biorąc pod uwagę, że zwłoki zwierzęce stanowią w krajach UE ok. 15% ogółu surowca utylizacyjnego, w Polsce występuje niewielki odzysk tego rodzaju odpadów i wynosi ok. 0,5-3%.
W związku z wysokimi kosztami utylizacji, które kształtują się w wysokości ok. 1,20 zł za 1 kg, co w przypadku sztuki dużej wynosi ok. 600-700 zł, rolnikom bardziej opłaca się zakopać zwłoki zwierząt w przypadkowym miejscu lub porzucić w lesie niż przekazać je do zakładu utylizacyjnego.
W chwili obecnej ARiMR realizując zadania wynikające z § 23c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań ARiMR i sposobów ich realizacji (DzU nr 16, poz. 87, z późn. zm.) może udzielić pomocy finansowej na zbieranie i przetwarzanie na mączkę zwłok zwierzęcych.
Z pomocy tej w wysokości do 98% kosztów mogą korzystać podmioty branży utylizacyjnej. Z informacji uzyskanych od przedstawicieli tych zakładów wynika, że na dzień odbioru padliny od rolnika zakład nie zna wysokości przydzielonej pomocy. W tej sytuacji rolnik płaci pełną kwotę kosztów utylizacji. Równocześnie w Polsce istnieje prawo zobowiązujące lokalne samorządy gminne do rozwiązania problemu niewłaściwego zagospodarowania zwłok. Przepisy prawa:
1. Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, art. 3 ust. 2:
˝Gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności:
2) zapewniają budowę, utrzymanie i eksploatację własnych lub wspólnych z innymi gminami:
c) instalacji i urządzeń do zbierania, transportu i unieszkodliwiania zwłok zwierzęcych lub ich części (...)
8) zapewniają zbieranie, transport i unieszkodliwianie zwłok bezdomnych zwierząt lub ich części oraz współdziałają z przedsiębiorcami podejmującymi działalność w tym zakresie˝.
2. Ustawa z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej.
Art. 9 ust. 8:
˝Tworzenie i utrzymywanie grzybowisk oraz miejsce spalania zwłok zwierzęcych i ich części określają przepisy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie. Koszty budowy grzybowisk i przygotowanie miejsc spalania zwłok zwierzęcych i ich części są refundowane gminie ze środków budżetu państwa˝.
Dla rozwiązania tego problemu wiele gmin z woj. wielkopolskiego zawarło umowy z zakładem utylizacyjnym na zbiórkę i utylizację zwłok zwierzęcych. Gmina ponosi koszty w wysokości 100% wartości zadania, a następnie wnioskuje o dotację z Powiatowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na dofinansowanie od 50% do 90% kosztów utylizacji. W tej sytuacji rolnik nie ponosi żadnych kosztów, a zbiórka i utylizacja padłych zwierząt odbywa się na koszt gminy i powiatu.
Problemem przy takim rozwiązaniu jest to, że gmina, która jest odpowiedzialna za stworzenie warunków właściwego zagospodarowania zwłok zwierzęcych, nie może uzyskać dofinansowania na wykonanie tego typu zadania ze środków ARiMR ze względu na brak przepisów prawnych.
Dlatego też pomoc finansowa winna być udzielana gminom, co uprościłoby procedurę i zasady jej przydzielania, a jednocześnie wyeliminowałoby możliwość korzystania z podwójnego dofinansowania (od gmin i ARiMR) przez podmioty zajmujące się zbieraniem i utylizacją.
Z posiadanych informacji od przedstawicieli samorządów gmin, które zastosowały system refundacji kosztów utylizacji zwłok zwierzęcych, wynika, że rozwiązanie takie spotkało się z dużym zadowoleniem rolników, poprawiło bezpieczeństwo sanitarno-weterynaryjne oraz zmniejszyło zanieczyszczenie środowiska.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o podjęcie działań zmierzających do zmiany przepisów prawa pozwalających na otrzymywanie z ARiMR pomocy finansowej przez samorządy gmin na realizację powyżej przedstawionych zadań.
Wobec powyższego proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy zdaniem pana ministra aktualny system prawny daje gwarancje właściwego zagospodarowania zwłok zwierzęcych?
2. Jakie środki finansowe przeznaczone są w budżecie państwa w roku bieżącym na pomoc związaną z odbiorem i utylizacją zwierząt gospodarskich oraz kto ją otrzymuje?
3. Czy przewiduje się zmianę przepisów prawa pozwalającą na otrzymanie z ARiMR pomocy finansowej przez samorządy gmin na realizację zadania związanego z utylizacją zwierząt gospodarskich?
Z poważaniem
Poseł Tadeusz Tomaszewski
Warszawa, dnia 3 czerwca 2003 r.