Panie Ministrze! Ostatnie wydarzenia na arenie międzynarodowej pokazały, jak wielkie znaczenie dla rozwoju stosunków
Panie Ministrze! Ostatnie wydarzenia na arenie międzynarodowej pokazały, jak wielkie znaczenie dla rozwoju stosunków handlowych ma zmiana systemu politycznego albo zmiana osoby sprawującej władzę. Przykładem może być gwałtowny przypływ potencjalnych ofert na inwestycje w Iraku od zainteresowanych tego rodzaju działalnością przedsiębiorców polskich.
Na świecie istnieje jeszcze kilka państw, gdzie panują systemy sprawowania rządów cechujące się brakiem wolności gospodarczej. Pośród nich najbardziej dobitnym przykładem jest Korea Północna.
Koreę Północną, wg danych na rok 2002, zamieszkiwało ok. 22 mln mieszkańców. Jest to kraj gór i wyżyn. Południową część zajmuje aluwialna nizina nad Morzem Żółtym będąca zarazem, z gospodarczego punktu widzenia, najważniejszym regionem rolniczym kraju. Panujący tam klimat jest umiarkowanie ciepły na północy, monsunowo-podzwrotnikowy na południu. Północno-wschodnia część Korei Płn. jest silnie zalesiona, zwłaszcza lasami typu iglastego (sosna, jodła, świerk). Dochód narodowy na 1 mieszkańca jest jednym z najniższych na świecie i wynosił tylko ok. 1000 USD (wg danych na rok 2001). W rolnictwie znajdowało zatrudnienie ok. 44,1%, przemyśle 33%, usługach 22,9%. Korea jest krajem przemysłowo-rolniczym. Rolnictwo jest dość dobrze rozwinięte. Uprawia się głównie ryż, proso, kukurydzę, sorgo, soję, bataty, maniok oraz bawełnę, len, tytoń, chmiel, żeń-szeń, warzywa i owoce.
Korea Płn. posiada bogate zasoby surowcowe: rudy żelaza, wolframu, ołowiu, miedzi, molibdenu, węgla kamiennego, magnezytów, złota, srebra. 2/3 energii elektrycznej pochodzi z elektrowni wodnych. Główne gałęzie przemysłu to: hutnictwo żelaza i metali nieżelaznych, przemysł maszynowy, chemiczny, włókienniczy, spożywczy i drzewny. W chwili obecnej głównymi partnerami handlowymi Korei Północnej są Japonia, Korea Południowa i Chiny.
W chwili obecnej Korea Północna jest krajem ściśle izolowanym, wskutek restrykcyjnej polityki wewnętrznej, od zewnętrznego świata i bardzo słabo powiązanym zarówno układami, jak i umowami międzynarodowymi o charakterze politycznym oraz handlowym. Wynika to z forsowanej w państwie północnokoreańskim ideologii Dżucze, która zakłada m.in. pełną samowystarczalność.
Na arenie międzynarodowej Korea Północna znana jest generalnie z faktu zaliczenia jej przez Prezydenta Stanów Zjednoczonych Georgea Busha do tzw. ˝Osi zła˝. Ostatnie wydarzenia na polu nierozprzestrzeniania broni masowego rażenia zakończyły się niepowodzeniem dyplomacji międzynarodowej, a Korea Północna praktycznie wszystkie dostępne środki wciąż przeznacza na wysiłek zbrojeniowy, zwłaszcza jeśli chodzi o militarne wykorzystanie energii jądrowej.
Ta sytuacja budzi zaniepokojenie międzynarodowej opinii publicznej. Dało to szczególnie wyraz we wspólnym oświadczeniu uczestników szczytu Stany Zjednoczone - Unia Europejska, który odbył się w dniu 25 czerwca 2003 r. w Waszyngtonie. Opowiedziano się w nim za wzmocnieniem istniejącego systemu międzynarodowych traktatów i reżimów kontroli, a wobec podmiotów nieprzestrzegających międzynarodowych norm w zakresie nieproliferacji zapowiedziano efektywne przeciwdziałanie poprzez użycie ˝innych środków˝, bliżej niesprecyzowanych, ale zgodnych z prawem międzynarodowym. Na razie jednak nie wiadomo, jakich innych środków nacisku, prócz sankcji ekonomiczno-gospodarczych, można się spodziewać wobec państwa północnokoreańskiego. Jedno jest pewnym, że wszelkie wysiłki społeczności międzynarodowej powinny zmierzać w kierunku jak najbardziej pokojowych rozwiązań politycznych w kwestiach spornych w stosunku do polityki prowadzonej przez rząd w Phenianie.
Pozostaje jeszcze kwestia niezadowolenia pośród samych obywateli północnokoreańskich. Przywódcy KRLD często odwołują się do własnej interpretacji historii, a wręcz przewodniej roli Północnej Korei w układzie mocarstwowym świata, aby utrzymać patriotyczne nastroje w narodzie. Gdyby to zawiodło, pozostaje jeszcze armia, zawsze zwarta i gotowa do stłumienia wszelkiego nieposłuszeństwa. Jednak narastające w ostatnim czasie próby ucieczek obywateli KRLD i coraz bardziej nerwowe reakcje armii północnokoreańskiej na granicy z Koreą Południową pozwalają wysunąć wniosek, że władze północnokoreańskie próbują znaleźć temat zastępczy w celu odwrócenia uwagi własnych obywateli od problemu braku zaspokojenia bieżących potrzeb egzystencjalnych.
Napływająca do Korei Płn. pomoc humanitarna z Japonii, Chin i Stanów Zjednoczonych często nie wystarcza na pokrycie i tak olbrzymich potrzeb żywnościowych. Sytuację pogarsza fakt, że większość tej pomocy i tak trafia w ręce armii, której sytuacja pod względem żywnościowym również jest nie do pozazdroszczenia. Trudno jednak w chwili obecnej ocenić czy przewidywany potencjalny wybuch społeczny będzie miał miejsce w bliższej czy dalszej przyszłości, czy też zmiany dokonają się na drodze łagodzenia twardego kursu oraz dialogu. Jedno jest pewne, że wobec coraz bardziej pogarszającej się sytuacji coraz bardziej realną staje się potrzeba zmiany w bieżącej polityce wewnętrznej Phenianu, a chęć tych zmian mogą wyrażać same władze.
Wobec jakiegokolwiek możliwego scenariusza ważnym jest, aby Polska ekonomicznie umiała znaleźć się w nowej dla Korei Północnej sytuacji. Brak dostatecznie nowoczesnej infrastruktury, liczne zapóźnienia technologiczne, przestarzały przemysł oraz inne zjawiska o wszelkich cechach negatywnych dla procesu rozwoju gospodarczego dominują obecnie w stopniu znacznym w Korei Północnej. Odpowiedzialna i umiejętna współpraca handlowa, nastawiona na obustronną korzyść, wzajemne poszanowanie oraz chęć rozwoju dla dobra obydwu krajów może przynieść Korei Północnej i Polsce wiele pożytecznych efektów. Tak rozwijająca się sytuacja, wobec całkiem możliwej perspektywy zmian polityczno-ekonomicznych, stałaby się doskonałą okazją do nawiązania wielce korzystnej dla obydwu stron współpracy w wielu dziedzinach. Byłby to również doskonały element pobudzenia gospodarki w Polsce. Jednak o takim scenariuszu wydarzeń należy myśleć już w chwili obecnej.
W związku z powyższym interpeluję Pana Ministra:
1. Jak w chwili obecnej wyglądają kontakty ekonomiczno-handlowe pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Koreą Północną?
2. Jakie działania Ministerstwo Spraw Zagranicznych podjęło dotychczas w sprawie działań dotyczących pokojowego rozwiązywania kwestii spornych związanych z polityką prowadzoną przez Koreę Północną?
3. W jakim zakresie, w najbliższym czasie, Ministerstwo Spraw Zagranicznych zamierza podjąć prace nad ewentualnym programem wspierania polskich przedsiębiorstw w zakresie szeroko zakrojonej współpracy ekonomiczno-handlowej pomiędzy Rzecząpospolitą a Koreą Północną w perspektywie ewentualnych zmian polityczno-gospodarczych, korzystnych dla rozwoju gospodarczego w tym państwie?
Z poważaniem
Poseł Zenon Tyma
Warszawa, dnia 7 lipca 2003 r.